Liberté
Juan eta Matera Gaucha: barruan sortzen den folklorea

Juan eta Matera Gaucha: barruan sortzen den folklorea

Hitz gutxitan

Juan Batán-eko Unidad Penal N°15-era iritsi zen landa-bizitza batetik, irakurtzen eta idazten jakin gabe. Gaur egun Matera Gaucha* zuzentzen du, Cooperativa Liberté-ren irratiko folklore-programa.

Juan Batáneko Unidad 15era iritsi zen landa-laneko bizitza baten zamarekin, baina irakurtzen eta idazten ez jakitearen pisuarekin. Gaur egun, Cooperativa Liberté-ren irratiko mikrofonoaren aurrean, bere folklorezko programa propioa gidatzen du eta baieztatzen du, horma gris eta sare artean, benetako duintasuna aurkitu zuela Liberté-ri esker: diferentzia, dio, espetxean dauden pertsonenengandik urrun jarraitzen duen sistema zahar eta higatuarekin.

Segurtasun handieneko espetxe baten bihotzean, barruko hesiak desagertzen diruditen lurralde bat dago.

Cooperativa Liberté-ren espazioa da, sistema tradizionala erronkaz hartzen duen autogestiozko motor bat, lana, hezkuntza eta humanitatea eskaintzeko. Han Juan-ek bide berri bat aurkitu zuen.

"Unidad 15era iritsi nintzen eta lagun batek Pampa-rekin hitz egitera eraman ninduen, komunitateko eta kooperatibako erreferente eta tutorea. Denbora gutxira lanean ari nintzen jada"

gogora ekartzen du Cooperativa Liberté-ren irratiko mikrofonoaren aurrean. Liberté-n egindako bideak jakintza desberdinak jorratu zituen, baratzeko laneetatik josketa tailerrera, non poltsak eta mokilak egiten ikasi zuen. Baita oilasko, ahate eta untxien hazkuntzara ere ausartu zen, kartzelaurretiko bizitzatik ezagutzen zuen lurrarekiko eta animaliarekiko kontaktua itzuli zioten jarduerak.

Hala ere, aldaketa sakonena intelektuala izan zen. Liberté-k erakunde zibil eta goi-mailako ikasketa etxe askoren babesa du, besteak beste Universidad Nacional de Mar del Plata-rena Osasun Zientzien eta Gizarte Langintzako Fakultatetik, Universidad Popular Liberté (ULIB)-rena, Víctimas por la Paz-ena, SAJuR-ena eta beste instituzio batzuena. Han Juan bere historiarekin zituen zorretan ordaintzen hasi zen: "Hemen ikasi nuen eta ikasten jarraitzen dut; ez nekien irakurtzen ez idazten, are gutxiago ordenagailua erabiltzen. Hori guztia Liberté-ri esker da."

Matera Gaucha

Beste mugarri bat komunikazioaren aurkikuntza izan zen. Kooperatibak bere irratia du, hitza zentsurarik gabe ibiltzen den espazio berreskuratua.

Nahiz eta inoiz bere asmoetan egon ez, Juan-ek programa bat gidatzea onartu zuen.

Gaur egun, Matera Gaucha-ren bidez, Juan-ek bere landa-gizonaren mundua isurtzen du. Zamba eta chacarera artean, folkloreak bere sustraiekin eta entzuleekin lotzen du. "Gustuko dudana egiten dut, esperientzia polita da, motibatzen nauen eta ongi egiten didan zerbait", azaltzen du harrotasunez.

Ia ehuneko komunitate bat

Juan-en historia ez da bakartua. Ia 100 pertsonako kolektibo baten parte da, zeinek, hildako Juez Mario Juliano-rekin batera —proiektuaren babesle—, komunitate bat eraiki zuen aroztegi, igeltsero-lantegi, elkartasuneko denda, jatetxe bat eta baita karpak koi-ko urmaela barne hartzen dituena.

Liberté-k erakusten du aldaketa posible dela benetako tresnak eskaintzen direnean.— Juan

Prozedura restauratzaile hauek batzuetan ulertzen ez dituen sistema penitentziarioaren erresistentziei aurre eginda, Liberté-k erakusten du aldaketa posible dela benetako tresnak eskaintzen direnean. Juan-ek honela dio: "Liberté ezagutzen ez duenak, parte hartzeko esango nioke. Hemen libre sentitzen gara, ikastaroak egiten ditugu, kirolak eta harreman polita dugu elkarren artean. Liberté zerbait eder da, hemen ez gara espetxean sentitzen."

Iturria: Cooperativa Liberté