José L denbora batetik kartzelan dagoen gazte bat da, Batán herriko segurtasun handiko espetxe-unitatean. Berarentzat, aldaketa Liberté-n sartzean iritsi zen, autokudeaketa-kolektibo batean, lanaren, ikasketaren, kirolaren, aisialdiaren eta beste hainbat jardueraren bidez aldaketa proposatzen duena, egunero parte hartzen dutenak itxialdi egoeran egon arren.
Pabiloi itxi batetik espazio ireki batera
Radio Liberté-rekin izandako elkarrizketan, Josék bere lehen sentsazioak azaldu zituen:
Ondo sentitzen naiz, egia esan leku lasaia da. Jendearekin hitz egin daitekeen leku bat da, ulertzen zaituzte, entzuten zaituzte. Norbait gaizki sentitzen denean, hor daude eskua emateko eta horrelako gauza onak. Kideritasun handia dago, leku lasaia da, oso ona.
Itxialdiaren eta espazio berri honen arteko aldeari buruz, honakoa esan zuen:
Aldaketa ez da soilik fisikoa, zure aldaketa mentala eta emozionala ere bada.
«Burua ehuneko ehun aldatu zidan»
Komunitatean lau hilabete daramatzala, Josék dio bere ikuspegia guztiz aldatu dela.
Lau hilabete daramatzat espazio honetan eta buruan dena aldatu zidan, ehuneko ehun, jada ez naizelako itxita sentitzen. Orain egun osoan leku ireki batean nago, aire zabalean, hemen kideritasun ona dago. Hemen lan egin daiteke, kirola egin, gauza asko daude. Leku ederra da eta niretzat dena aldatu du. Lehen beti leku itxi batean egoten nintzen. Hemen egun osoan aire zabalean egoteak, jendearekin, futbolean jokatzen dugun lagunekin, gauza asko egiten ditugu. Dena desberdina da, eta hobera.
Liberté-n bere eguneroko egitasmoa 9etan hasten da, baratzean lanean. Eguerdian bazkaltzen du eta 14:00etan futbol-tenisarekin eta futbol klasikoarekin hasten da. Astearte eta ostegunetan, 16:00etan, sukaldaritza ikastaroan parte hartzen du. Gainera, Liberté-k zerbitzu gisa eskaintzen duen psikologia-kontsultara joaten da 15 egunetik behin.
Eragina bere familia-ingurunera ere iristen da.
Nire familia ondo sentitzen da, pozik jakiteagatik gauzak egiten ari naizela. Pozik daude hain hilabete gutxitan lortu dudan aurrerapenagatik, egia esan inoiz ez bainintzen honelako leku batean egon, eta oso ondo sentitzen naiz hemen Liberté-n. Nire familia ere oso ondo sentitzen da leku honetan egon naitekeela jakinda, lanean eta egiten ditudan gauzak eginez.
Liberté-ren txostenak jada auzitegietara iristen dira
José L-ren prozesuaren datu nagusietako bat onarpen instituzionala da. Auzitegiek Liberté-ren existentzia eta helburuak ezagutu dituzte, eta jada jasotzen dituzte komunitateko kideek egindakoaren txostenak, pertsona batek kasu bakoitzean eskatzen dituen lege-eskubideetara sarbidea izan dezakeen baloratzeko orduan. Eskubide horien artean irten transitorio bat, baldintzapeko askatasuna, askatasun lagundua edo askatasuna, neurri batean edo behin betiko, berreskuratzera bideratutako beste hainbat neurri egon daitezke.
José-ren kasuan, bere abokatuak Justiziaren aurrean aurkeztu zituen Liberté-n egindako lanari, ikasketari eta aisialdi-jarduerei buruzko txostenak. Izapidea Fiskaltzak epaileak emandako irten transitorioaren aurka errekurtsoa jarri ondoren hasi zen, gazteak lanik ez zuela argudiatuz.
Eragozpen horren aurrean, defentsak Liberté-n garatutako lan-, prestakuntza- eta laguntza-txostenak Kasazio Auzitegiaren aurrean aurkeztea erabaki zuen. Dokumentazioak frogatzen du Josék lan egiten duela, sukaldaritzan prestatzen ari dela, ikasten duela eta aisialdi-espazioak dituela, Fiskaltzak zioena kontraesanez. Helburua da epaileak eman zion irten transitorioaren erabakia berretsita eta irmo gera dadila.
Fiskalak esaten zuen lanik ez nuela, baina orain hemen Liberté-n egiten ari naizen guztia aurkeztu da. Jada eskumuturrekoa jarri didate eta jada irteten eta nire familiarekin berriz elkartzen hasi naiz.
Gaur egun, Kasazio Auzitegiaren erabakiaren zain daude.
«Kalean egotea bezala da, leku libre batean»
Josérentzat, Liberté espetxe-logikarekiko haustura bat da.
Niretzat, Liberté leku lasaia da, espetxe-giroan bizitzera ohituta gauden ingurunetik oso desberdina. Ez du zerikusirik batak bestearekin. Gainera kalean banengo bezala da, leku ireki eta libre batean. Lasai ibil zaitezke, inork ez dizu ezer esaten, inork ez zaitu molestatzen, ez zabiltza arazoekin, ez duzu inorekin eztabaidatzen. Espetxe barruan bizitzera ohituta gauden lekutik oso desberdina den leku bat da.
Radio Liberté-ren estudioan elkarrizketa amaitzean, José L-i agur esan genion, orain irten eta bere familia eta lagunekin denbora partekatu ahal duen etapa honetarako onena opa izanez. Kasazio Auzitegiak ebazten duen bitartean, epaileak emandako erabakia irmo geratzea bilatzen da, eta Josék egunero Liberté-n eramaten duen prozesua behin betiko aitor dadila.
