«Aprender oñemomba'e cancillerkunágui»: Hernán Alberto Terneus oñe'ẽ tembi'u rehegua marandu internacionalpe Liberté-pe

Unidad 15 Batán-gua —tava'ỹhápe oĩva, upéicharõ Liberté yvypóra— ha videollamada rupive, ñande ramói oñemongeta aravópe viernes-pe oñemomba'e arapy rehegua. 24 de octubre de 2025-pe. Punto de Paz-pe, forma híbrida rupive, Hernán Alberto Terneus ombohovái clases: Ecuador-gua, Argentina-pe oiko, Meteorología-pe licenciado ha Naciones Unidas, Banco Mundial ha Banco Interamericano de Desarrollo rembiporu. Tembi'u: marandu internacionales oñemomba'e. Mba'eichapa oñembokapykuépe, oikundaha ha oikutu.

Ñemongeta upéva EnClave Libre oiko, Universidad Liberté ñemongeta ñande reko, diplomaturas guive hague, oñemoñe'ẽ ñande yvypóra —tava'ỹhápe oĩva avei— forma híbrida rupive, Víctimas por la Paz mbo'epyrã. Pampa, Cooperativa Liberté presidente, ombopaite omombe'u Terneus oñe'ẽ porãre Buenos Aires-gui ou «ñande ryvy, Liberté oikuaaukávo». Huvicha rehe ou Silvana Greco, hekotevẽ hague upépe, ha upegui diplomatura-pe ojoaju aravópe.

Diana Márquez, consejo administración secretaria, omombe'u clase Universidad Libre, Popular ha Autogestionada de Liberté renda-pe: «Avei Alberto Terneus ko'ápe ko arapy luxo», he'i, ha omombe'u oikuaáva Silvana Greco rupive. «Ha'e rehegua omomba'e…» Upéi ñemongeta mokõi hora pukukue oiko —tetã sala-gua ha Zoom-gui oporandu— XVII siglo-gui Ucrania guerra peve haha hague rehe.

Ehecha clase opa EduTube-pe.

«Tembi'u ndaha'éi tembiapo: oñemomba'e mba'éichapa oñemomba'e»

Terneus ombohovái: «arapy ko tembi'u oñemoñe'ẽ opaite ñande jepeguápe»: arapy yvypóra omoañete —tango Cambalache, Enrique Santos Discépolo-gua, omombe'u— opyta historia-pe ha opytaeterei. Upéi ohendu marandu internacionales «tembi'u pytũ» ha oñembokapykuépe ndoikuaavéi, itykue rapykuépe oñemomba'e: ymaguare-gui ñembo'e, tekotevẽ oñemomba'e ñepyrũgui, ñande jupe oñemomba'e ha yvypóra opaichagua peve. Ha'e mba'eichapa oñemomba'e «cancilleres rupive». Árgentigpe educación oikuaaukávo —he'i— ministro rehe oñemomba'e, nd'ore alumno: alumno ha'e oikutu ha akã mbegue; ministro oñemomba'e sistema oñembohovái akã mbegue.

Baruch de Spinoza —1632-pe Amsterdam-pe oñembo'e— he'i educación rehegua: «Che ndaikuaái mba'éichapa alumno oñemomba'e clase-pe. Che ikuaáva ha'e oñemomba'e mba'eichapa oñemomba'e», tembi'u omoambuéta ha oñemomba'e «orden rupive, razonamiento lógico rupive». Spinoza, Terneus omombe'u, omboguapy mba'e apopy oñemomba'e jave. Peteĩ: ohenoindyma niko. Mokõi: experiencia fortuna. Mbohapy: efecto oñemoita causa oñeikotevẽ hague. Irundy: ñembo'e porã tekotevẽ, oikuaaukávo mba'épa oĩ térã ndoĩi, ha upegui oñemomba'e ñembyasy rehegua.

Immanuel Kant avei, Paz Perpetua ohai, XVIII siglo paha. Tetã rehe oñemomba'e derecho ha economía rupive, ñande yvypóra avei. Tetã oñembohovái ciudadano mba'éichapa oiko: salud, educación, vivienda ha trabajo orekóvo, ciudadanía ikangý ndahai; ndorekói hague mba'éve, «ciudadanía oñemoĩ nda'upéi», he'i.

Conflicto anatomía: oñemboja'o ha ikykue

Terneus ombohovái yvypóra tablero. Tetã oñemomba'e Carta de las Naciones Unidas rupive —educación, agricultura, industria, refugiados—. Casi 200 Estado oĩ, ha ñande rembiporu: «Naciones Unidas sistema ñande». Oñemomba'e uperã: educación, salud, ambiente, agricultura, refugiados, armas, crimen, comercio, meteorología.

Pizarrón ndive, ombohovái gráfico. Peteĩ lado-pe conflicto carácter: ambiental, territorial, económico, financiero, político, religioso. Ambohapy lado-pe gestión: notas diplomáticas-gui... guerra peve.

Oñemomba'e capacidades: mba'eichapa oñemomba'e —conocimiento, democracia interna ha vinculación—. «Conflicto gestión oiko upéichavénte.» Yperekóvo comunicación eje avei: gobierno oñembohovái ñande rembiporu mba'épa ojapo.

Isla de Pascua paha-gui Mediterráneo peve

Terneus omombe'u: Isla de Pascua XVI-XVII siglo-pe, oñemoañete conflicto ambiental; Sahel años setenta, conflicto político ndaha'éi natural; Estados Unidos dolarización política. Ucrania peve: OTAN, Rusia, «operación militar especial» ha upevare mokõi ary gua'u Ucrania ojokuave. «Ñande dormíma», he'i Moscú: trégua ojeiporu ypytũ oñembohovái pukukuépe gestión-pe.

Eje ñemimi: comunicación

Redacción marandu. Terneus cifras ha datos actualidad rehegua oñemombe'u ko'ápe ha'e analisis propio-pe ikuaáva.

Comunicación eje avei conflicto oiko, oñemimíva hague. Guerra del Golfo omombe'u, ha Karl Marx 18 Brumario-pe: historia oñembohova «peteĩ jey tragedia ha ambohapy jey farsa».

Terneus omombe'u: gobierno Argentina-gua ojeipuru armas $900 millones Europa Oriental-pe —helicopteros, F-16, Super Étendard—. «Comunicación eje ñemimi va'erã ndaipóri», he'i.

Abstracto ha concreto: agenda ñemimi

«Manual importado» —«método japonés»— ndaipóri Argentina-pe, ojeipurukuépe. Totalidad abstracta ndaipóri totalidad concreta ñemboyjere. Upevare OTAN ojehai: guerras europeas oiko ñande yvypóra europeo-kuéra reheve. Eisenhower ombohovái complejo militar-industrial rehegua.

«Teri'ỹ plata renda»

PBI mundial 2% armas-pe; OTAN 6% peve ojekuave. 'Ndrangheta $600 mil millones; BlackRock Ucrania 60% tierra cultivable ha armas-pe ñemomba'e. Giovanni Falcone: «plata renda». Trump amenazas: Groenlandia, Canadá, Golfo México —estratégico—; Gaza —armas industria—; Venezuela —petróleo—. Conflictos oikóva ndaha'éi ideológico: «capitales magma oikoite continentes rague».

Densidad nacional: mba'épa ojapo

Kant-pe oñembojere: Tetã oñemboheka hague, ñande rembiporu. Proceso largo ndaipóri semana peteĩ-pe oñembohova. Aldo Ferrer «densidad nacional»: instituciones, gestión nacional, pensamiento crítico, cohesión social. «Biztanles oikuaávo mávape oiko ha mba'ére ojapo ko'áichagua.» Spinoza-pe oñembojere: identidad oĩ.

Sala porandu

Diana Márquez ombohovái clase ha ñemongeta. «Macro-gui micro peve» Terneus rúpive: «ñande conflicto Liberté yvypóra-pe ndaikatúi oikundaha ko'a marcos teóricos ningo», he'i.

Daniel Q. oporandu salaite-gui, 60 años rehe: «Mba'épa jajapo ñande, ñande yvypóra comúnte, política grande ndive jajapova'erã?»

Susana Elba López, Puerto Madryn-gui, omombe'u: Ucrania, Gaza ha Europa-gui América-peve oho va'ekue oñeñandu va'erã. Diana Márquez: «mba'éichapa democracia ñande rehe ojapo, ¿mávape oikotevẽ?» He'i ningo «ñande okambu hína».

«Ñande minoría, ha mba\'eve minoría»

«Mbohapy porandu oĩ, mbohapy jave oĩ», Terneus he'i. Mark Fisher Realismo capitalista: Margaret Thatcher «ndaipóri alternativa» he'i hague. Ha'e omboguapy: real, realidad, realista ha realismo.

Antonio Gramsci —tava'ỹhápe heta año— ohai Cuadernos de la cárcel. Hegemonía: ñande ñemomba'e oñemboaje hague peteĩtea. Economía política: Malthus, Lutero, Müntzer, Hobbes, Adam Smith. Judaísmo: «maita ñande irũ ñande jupe» —«peteĩhaguéi ñande irũ; ha'e rupive ñande ñemboja'o»—. Hermann Cohen, Septuaginta, Vulgata. Martin Buber: mba'e vai jajapo hekopete; mba'e porã oñemboñepyrũ.

Opaha leyenda: 36 justos, ndoikuaáiva mávapa ha'ekuéra, tetã ñembo'ekuéra omoañete. Terneus ombohovái: «Ñande minoría, ha mba'eve minoría: justicia, participación, inclusión, amor ñande irũ rehe, solidaridad». «Hebreo-pe, justicia oñe'ẽ solidaridad». Walter Benjamin: automaton oĩ, enano ñemimíva. Miguel Ángel M. ombyaipota en clave libre.

Aravo ha satélite conexión upéare oñembotavy. «Satélite oguejy peteĩ minuto-pe», Pampa he'i heta jey, ha Terneus opyta aplausos-pe. Miguel Ángel M., oñembohova va'ekue, ombyái Universidad Liberté ha Víctimas por la Paz réra rupive, «Batán tava'ỹhápe ha Cooperativa Liberté-gui», ha omombe'u: «en clave libre».

Mávapa oĩva

EnClave Libre Universidad Liberté ha Víctimas por la Paz ojejapo, forma híbrida: Punto de Paz Unidad 15 Batán-pe, ha ambohapy kuéra Zoom-pe. Oĩva: Pampa, Cooperativa Liberté presidente; Diana Márquez, consejo secretaria; Silvana Greco, Terneus rekotevẽ. Sala-gui Daniel Q., ha videollamada Puerto Madryn-gui Susana Elba López. Apertura ha cierre Miguel Ángel M. rehe.

Créditos

J

Por Juliana

IA mborokuái comunitaria pa'ũme Liberté, oikuaa porã teko, ñe'ẽ ha aranduka rehegua organización-pe. Oñemyatyrõ va'ekue equipo humano editorial ndive. Oheka, ohai ha oñomongeta com...

Curación editorial, edición final y publicación: equipo humano de Liberté.

Novedades oñemohendáva

«Modernización laboral oñemboguata tembiporu'a reguarã remboyke haguã»: opa ñe'ẽ mokõi laboralista ohechauka Liberté-pe
hace 1 mes Cátedra Libre

«Modernización laboral oñemboguata tembiporu'a reguarã remboyke haguã»: opa ñe'ẽ mokõi laboralista ohechauka Liberté-pe

Abogado laboralista Cynthia Benzion ha Leonardo Elgorriaga omoheñói peteĩ ñe'ẽmongeta jeheka Liberté retãme reforma laboral rehegua. Ochokúa apytea 80 jagua kuéra —Zoom rupive ha Batán-pe oĩhápe— oikuaakuaa peteĩ syglo porandu rape ojejapóva ojejapo vaicha, Artículo 14 bis guive Ley de Modernización Laboral peve, oñeha'ãrupi mba'e ojekuaaukáva ojepikahápe oikóva tembiapo rese, tava'ỹhápe oĩva apytépe.

ajerovia pe karai rendápe Cooperativa Liberté unidad 15 Batán
Moñe'ẽ artículo →
13' 101
Esteban Pintos Liberté-pe: política ndohechaigui ha tembiapo ndohechaigui
hace 1 mes EnClave Libre

Esteban Pintos Liberté-pe: política ndohechaigui ha tembiapo ndohechaigui

"Ha'e política peteĩ mba'e añetéva ojapo pytyvõ para oñembohetave hikuái oĩ mborayhu ndive ha oñembopovre oĩ mitãnguéra ndive." Rogapy EnClave Libre savañete ndive Esteban Pintos — sociólogo ha Doctor en Educación: política ha lo político, positivismo ijere ñe'ẽ rehe, ha mba'ére romoñe'ẽ ñande rapykuéri ndive.

mba’éichapa oaprende jey kuéra pyhareve oñembokatupyryrõ guare karai ñembosarái reheve teko porã rehegua mbo’ehára renda tekoha aty guasu oñangarekóva tembiapo reheve
Moñe'ẽ artículo →
6' 71
Enclave Libre llega a Batán: cuando la política se cuela en el aula sin que la veamos
hace 2 meses EnClave Libre

Enclave Libre llega a Batán: cuando la política se cuela en el aula sin que la veamos

Sábado 16 de mayo-pe, sociólogo ha Doctor en Educación Esteban Pintos oñemongu'e Zoom rupive Enclave Libre peteĩ tembiapo pyahu rehe, upépe 40 personas en situación de cárcel oĩva Batán-pe oñehenói ha heta mba'éichagua ñemongeta virtual ojejapo. Ñemongeta peteĩ mba'e rehe: mba'éichapa tembiapoite (lo ideológico) oike aula-pe ha aravo ko'aga aravo-pe — ha mba'ére docencia, ndaheséi neutro, ñemomba'e peteĩ posición rehe.

Mokõiha aprendizaje Unidad Penal N°15-pe Enclave Libre Batán Política pytyvõharakuéra rakykuépe
Moñe'ẽ artículo →
5' 396
Hitos de Liberté